Kodeks Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej

uchwalony na Nadzwyczajnym Krajowym Zjeździe Aptekarzyw Lublinie w dniu 25 kwietnia 1993 r.
 

WSTĘP

CZĘŚĆ OGÓLNA

Art. 1. Etyka aptekarska określa obowiązki moralne, wynikające z ogólnych zasad etycznych, stosowanych w zawodzie aptekarskim. Zobowiązuje ona aptekarza do ich przestrzegania i dbania o godność zawodu.

Art. 2. Naruszeniem godności zawodu jest każde postępowanie, które jest sprzeczne z etyką aptekarza i podważa tym samym zaufanie do zawodu.

Art. 3. Powołaniem aptekarza jest współudział w ochronie życia i zdrowia, zapobieganie chorobom, niesienie ulgi w cierpieniu.

Art. 4. Aptekarz wykonując swoje zadania musi posiadać wolność postępowania zgodnego ze swym sumieniem oraz swobodę działań zawodowych stosowną do wskazań etycznych, aktualnego poziomu wiedzy i stanu prawnego.

Art. 5. Aptekarz posiadający pełne uprawnienia zawodowe odpowiada zawsze osobiście za wykonywaną pracę. Ma on obowiązek odmówić wykonania czynności niezgodnych z zasadami etyki, obowiązującymi ustaleniami prawnymi i naukowymi.

Art. 6.¹⁾ Czynność zawodowa aptekarza nie może być świadomym działaniem na szkodę zdrowia ludzkiego.

Art. 7. Aptekarz w swej praktyce zawodowej uwzględnia fakt, że środki farmaceutyczne i materiały medyczne stanowią niezbędny element opieki zdrowotnej i nie mogą być traktowane jak zwykły przedmiot obrotu handlowego.

Art. 8. Aptekarz nie pozwala nikomu narzucić sobie postawy zawodowej, która byłaby sprzeczna z jego zawodową niezależnością oraz przepisami niniejszego kodeksu.

Art. 8a.²⁾ Aptekarzowi nie wolno narzucać swoich usług, lub pozyskiwać pacjentów w sposób niezgodny z zasadami etyki i deontologii aptekarskiej oraz lojalności wobec kolegów.

Art. 8b.²⁾ Izba aptekarska jest obowiązana do czuwania nad przestrzeganiem ustalonych zasad etyki i deontologii oraz zachowaniem godności zawodu przez wszystkich członków samorządu aptekarskiego a także do starań, aby przepisy prawa nie naruszały zasad etyki aptekarskiej.

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA

I. ZASADY POSTĘPOWANIA APTEKARZA WOBEC PACJENTA³⁾

Art. 9. Aptekarz wykonujący swe obowiązki zawodowe zobowiązany jest do:
  1.⁴⁾ udzielania jednakowo troskliwej pomocy fachowej wszystkim zwracającym się osobom,
  2.   udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach w ramach posiadanej wiedzy fachowej,
  3.   udzielania niezbędnych porad w doborze leków nie wymagających recepty lekarskiej,
  4.⁵⁾ odmawiania wydawania środków farmaceutycznych, jeżeli ma podstawę przypuszczać, że  zostaną one użyte przez nabywcę, lub osoby trzecie z zamiarem zaszkodzenia zdrowiu albo w celach nieleczniczych,
  5.⁶⁾ odmawiania wydawania środków farmaceutycznych i innych materiałów medycznych na receptę, która budzi zastrzeżenia co do autentyczności,
  6.⁷⁾ udzielania pacjentowi rzetelnej i zrozumiałej informacji o środkach farmaceutycznych oraz materiałach medycznych.

Art. 10.⁸⁾ Aptekarza obowiązuje zachowanie w tajemnicy wszelkich wiadomości o pacjencie i jego otoczeniu, uzyskanych w związku z wykonywaniem czynności zawodowych, z wyjątkiem przypadków określonych prawem.

Art. 11.⁹⁾ Aptekarz może odmówić wykonania czynności zawodowych, jeżeli warunki wykonywania pracy nie gwarantują jakości sporządzanego bądź wydawanego leku.

Art. 12.¹⁰⁾ Aptekarz nie może wobec pacjenta dyskredytować terapeutycznego postępowania lekarza. Uwagi o dostrzeżonych błędach powinien przekazywać zainteresowanemu lekarzowi, a w przypadku braku reakcji i powtarzania błędów, poinformować o tym właściwą Okręgową Radę Lekarską za pośrednictwem Okręgowej Rady Aptekarskiej.

Art. 13. Jeżeli odmowa wydania leku nastąpiła z przyczyny formalno - prawnej, aptekarz powinien podać pacjentowi powody takiej decyzji i wskazać sposób umożliwiający nabycie danego leku.

Art. 14.¹¹⁾ W razie popełnienia pomyłki merytorycznej podczas sporządzania lub wydawania leku, aptekarz ma obowiązek niezwłocznie podjąć działania mające na celu naprawienie pomyłki i zapobieżenie lub usunięcie jej skutków.

Art. 15. (skreślony)¹²⁾

Art. 15a.¹³⁾ W przypadkach nie cierpiących zwłoki, jeżeli zagrożone jest życie pacjenta lub w poważnym stopniu jego zdrowie, aptekarz może wydać lek nawet wówczas, gdy pacjent nie może przedłożyć stosownej recepty lekarskiej.

Art. 15b.¹⁴⁾ Opłata za środki farmaceutyczne i materiały medyczne wydawane z apteki powinna być ustalana rzetelnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami.

II. ZASADY POSTĘPOWANIA WOBEC ZAWODU, NAUKI I SAMORZĄDU APTEKARSKIEGO

Art. 16.1.¹⁶⁾ Aptekarz powinien cenić i szanować swój zawód, chronić jego godność, a w pracy zawodowej powinien postępować tak, aby budzić szacunek i zaufanie.
  2. Aptekarz śledzi postęp nauki. Jego powinnością jest stałe doskonalenie umiejętności zawodowych.

Art. 17.¹⁷⁾ Aptekarz powinien powstrzymywać się od jakiegokolwiek działania albo zaniechania, które mogłyby spowodować złą opinię o zawodzie, nawet gdyby nie były one związane z jego praktyką zawodową.

Art. 18.¹⁸⁾ Aptekarz obowiązany jest otaczać szacunkiem historię i tradycję zawodu, oraz wykazywać dbałość o zabytki kultury materialnej farmacji.

Art. 19.²⁰⁾ W celu ochrony interesów zawodowych, aptekarz nie czyni niczego co byłoby korzystne dla ludzi bądź organizacji mających cele sprzeczne z zawodowymi i moralnymi racjami aptekarstwa.

Art. 20.²¹⁾ Aptekarz pełniący funkcję kierownika apteki lub hurtowni farmaceutycznej jako jej pracownik obowiązany jest zawrzeć z pracodawcą taką umowę, która gwarantowałaby mu możliwość wykonywania zawodu aptekarza zgodnie z zasadami określonymi w niniejszym kodeksie.

Art. 21.²²⁾ Aptekarz zatrudniony w urzędzie lub instytucji uprawnionej do przeprowadzania kontroli aptek lub hurtowni, ma obowiązek przestrzegać zasad wyrażonych w niniejszym kodeksie.

Art. 22.1.²³⁾ Odkrycia i spostrzeżenia związane z wykonywaniem swego zawodu aptekarz powinien upowszechniać, w szczególności przez publikacje w prasie fachowej.
  2. Publikacje takie powinny podnosić zaufanie do zawodu aptekarza, a także być rzetelne i pozbawione znamion sensacji.

Art. 23.1.²⁴⁾ Aptekarze powinni solidarnie wspierać działalność swego samorządu, którego zadaniem jest zapewnienie aptekarstwu należnej pozycji w społeczeństwie.
   2. Podejmując krytykę działania organów samorządu aptekarskiego aptekarz winien przeprowadzać ją najpierw w swoim środowisku zawodowym lub na łamach pism aptekarskich.

Art. 23a.²⁵⁾ Aptekarz jest obowiązany do przestrzegania uchwał podjętych przez uprawnione organy samorządu aptekarskiego.

III. ²⁶⁾ RELACJE WZAJEMNE MIĘDZY APTEKARZAMI ²⁷⁾

Art. 24.²⁸⁾ Stosunki między aptekarzami powinny opierać się na wzajemnym szacunku, lojalności, koleżeństwie i solidarności. Powinni oni dzielić się swoimi doświadczeniami i służyć sobie wzajemną pomocą. Wzajemna ocena aptekarzy powinna być sprawiedliwa, a krytykę należy formułować w sposób bezstronny, przekazując ją w pierwszej kolejności osobie zainteresowanej.

Art. 25.1.²⁹⁾ Na aptekarzach mających większe doświadczenie zawodowe ciąży obowiązek przekazywania młodszym kolegom swojej wiedzy i umiejętności oraz wzorców kultury i poszanowania człowieka.
  2. Moralnym obowiązkiem aptekarza jest kształtowanie u rozpoczynających pracę zawodową kolegów poczucia odpowiedzialności za wykonaną pracę, nawyku rzetelności, pracowitości i dokładności.

Art. 26. (skreślony)³⁰⁾

Art. 27. (skreślony)³⁰⁾

Art. 28. Aptekarz kształcący studentów i słuchaczy techników farmaceutycznych, kieruje się najlepszą wiedzą zawodowo - naukową, obiektywizmem, życzliwością oraz zaznajamia ich z zasadami etyki zawodowej.

Art. 29. Aptekarz powinien okazywać należny szacunek i nieść pomoc seniorom zawodu oraz niepełnosprawnym koleżankom i kolegom.

Art. 30.³¹⁾ Umowy o pracę zawarte pomiędzy aptekarzami powinna cechować szczególna rzetelność oraz poszanowanie wzajemnych praw i obowiązków wynikających z niniejszego kodeksu.

Art. 31.³¹⁾ Aptekarz wystrzega się prowadzenia reklamy lub uczestniczenia w promocji niezgodnej z prawem lub dobrymi obyczajami.

Art. 32 (skreślony)³²⁾

Art. 33.1.³³⁾ Obowiązkiem aptekarza jest przestrzeganie zasad uczciwej konkurencji w prowadzeniu apteki lub hurtowni farmaceutycznej.
  2. Za postępowanie naruszające obowiązek określony w ust. 1 uważa się w szczególności:
1) zawieranie porozumień z lekarzami lub przedstawicielami firm farmaceutycznych w celu zapewnienia sobie dominującej roli na rynku lokalnym w obrocie określonymi lekami lub materiałami medycznymi,
2) (uchylony)³⁴⁾
3) (uchylony)³⁴⁾
4) promowanie swojej apteki w sposób i rozmiarze sprzecznym z dobrym obyczajem aptekarskim,
5) nieuczciwe zachwalanie prowadzonej działalności poprzez używanie określeń porównawczych takich jak: "najwyższej jakości", "najtańsze", "najskuteczniejsze", "jedynie u nas" itp.,
6) prowadzenie sprzedaży leków wydawanych wyłącznie z przepisu lekarza - poza apteką,
7) stosowanie wszystkich metod marketingu, które traktują lek tylko jako towar handlowy,
8) (uchylony)³⁴⁾.

Art. 34.³⁷⁾ Aptekarz powinien troszczyć się o racjonalną gospodarkę lekami i nie umniejszając praw chorego, zapobiegać w miarę możliwości ich nadużywaniu i marnotrawieniu.

Art. 35.³⁷⁾ Aptekarz powinien szerzyć oświatę zdrowotną, brać udział w zwalczaniu uzależnień lekowych, toksykomanii, alkoholizmu i dopingu farmakologicznego w sporcie.

Art. 36.³⁷⁾ Aptekarz, w miarę swoich możliwości, uczestniczy w działaniach na rzecz ochrony środowiska naturalnego i bierze udział w życiu społecznym, przysparzając tym samym prestiżu zawodowi.

Art. 37 (skreślony)³⁸⁾
Art. 38 (skreślony)³⁹⁾                                                                                                                                                   Art. 39 (skreślony)³⁹⁾
Art. 40 (skreślony)³⁹⁾
Art. 41 (skreślony)³⁹⁾
Art. 42 (skreślony)³⁹⁾
Art. 43 (skreślony)⁴⁰⁾
Art. 44 (skreślony)⁴⁰⁾

V. ⁴¹⁾ PRZEPISY KOŃCOWE ⁴²⁾

Art. 45.⁴³⁾ W przypadkach nie przewidzianych w Kodeksie Etyki Aptekarza RP, aptekarz powinien postępować zgodnie z zasadami sformułowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Aptekarskiego, w uchwałach organów samorządu aptekarskiego oraz z zasadami dobrej praktyki aptekarskiej i dobrym obyczajem aptekarskim.

Art. 46 (skreślony)⁴⁴⁾

Art. 47. Wszelkie zmiany niniejszego Kodeksu mogą być dokonane jedynie przez Krajowy Zjazd Aptekarzy.